Café vitrininde ya da takeaway tezgâhında iki sandviç düşün. Biri sabah hazırlanıp paketlendi, müşteri gelip kendisi seçiyor. Öbürünü müşteri istedi, sen yaptın.
Kuralın bilinen adı Natasha Yasası (Natasha’s Law). Resmi metinlerde PPDS (prepacked for direct sale) diye geçiyor. Adı, 2016’da paketli bir bagetin etiketinde yazmayan bir içerik yüzünden ciddi alerjik tepki geçirip hayatını kaybeden Natasha Ednan-Laperouse’dan geliyor. İngiltere’de 2019’da yasalaştı; Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda 2020–21’de izledi. Dördünde de 1 Ekim 2021’de yürürlüğe girdi.
Hangi ürünler etiket ister
Kural, dükkânda paketlenen ve müşteri gelip seçmeden ya da sipariş vermeden önce paketli hâlde bekleyen gıdaya uygulanıyor. Sandviç, çörek ve salata kabı bu kurala giriyor. Hükümetin 2019 duyurusu da örnek olarak ekibin gün içinde daha önce hazırlayıp paketlediği sandviç ya da salatayı veriyor.
Paketin plastik olması gerekmiyor. FSA’nın (Food Standards Agency, gıda güvenliğinden sorumlu resmi kurum) tanımına göre gıda tamamen ya da kısmen sarılıysa ve paketi açmadan içindekine bir şey eklenip çıkarılamıyorsa paketli sayılıyor. Kâğıda sarılıp bağlanan sandviç de, ağzı katlanmış kâğıt torbadaki sandviç de bu tanıma giriyor.
Etikette ne yazmalı
Etikette gıdanın adı ve tam içerik listesi olur. İçerik listesinde yasadaki 14 alerjenden biri geçiyorsa o alerjen vurgulanır. Vurgu için kalın yazı, büyük harf, kontrast renk ya da alt çizgi kullanılabilir.
Siparişle yapılan sandviç
Müşteri sipariş verdikten sonra hazırlanan ya da müşterinin isteğiyle paketlenen sandviç tam etiket kuralına girmiyor. Telefonla ya da online alınan siparişler de bu kuralın dışında. Bu durumlarda tam etiket şart değil, ama müşteriye alerjen bilgisi yine verilir. İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda’da tezgâhta bu bilgiyi sözlü de verebilirsin. O zaman müşterinin bilgiyi nasıl alacağını yazan bir uyarı, açıkça görünen bir yerde durmalı.
Kural nerede geçerli
Kural UK genelinde aynı. İngiltere (England), Galler ve Kuzey İrlanda’da FSA’nın rehberi, İskoçya’da İskoçya’nın gıda kurumu Food Standards Scotland’ın rehberi geçerli. İki rehber aynı kuralı anlatıyor.
Tezgâhta kısaca
- Sabah paketlenip vitrine konan sandviç: tam etiket
- Kâğıda sarılan ya da ağzı katlanan torbadaki sandviç: paketli sayılır
- Etikette: ad, tam içerik listesi, vurgulu alerjenler
- Siparişle, telefonla ya da online yapılan: tam etiket şart değil, alerjen bilgisi verilir
- Tezgâhta sözlü bilgi verirsen (İngiltere, Galler, Kuzey İrlanda): müşterinin bilgiyi nasıl alacağını yazan, görünür bir uyarı
Bu yazının Instagram paylaşımı
Aynı konunun 6 sayfalık özeti. Kaydırarak oku.
Paylaşımı Instagram'da açBunu bilmesi gereken kim?
Kaynaklar
- FSA, "Introduction to allergen labelling for PPDS food". food.gov.uk
- GOV.UK, "Introduction to allergen labelling for PPDS food". gov.uk
- Food Standards Scotland, "Guidance on labelling of food sold prepacked for direct sale". foodstandards.gov.scot
- GOV.UK, "Gove to introduce 'Natasha's Law'", 25/06/19. gov.uk
- GOV.UK, "Natasha's legacy becomes law", 05/09/19. gov.uk
- GOV.UK/FSA, "Allergen guidance for food businesses", son güncelleme 17/07/26. gov.uk
Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki, mali ya da profesyonel danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumun için resmi rehbere ya da bir uzmana danış.

