İngiltere'de restoran, café ve takeaway işletenler ve çalışanlar için kurallar, maliyet ve sektör haberleriİşleten ve çalışan için kurallar ve maliyet
Rehberler

'Can I have another fork?' Döner tezgâhında bir cevap, restoranda başka

Tezgâhta cevap kısa, masada ne yapacağını tam cümleyle söylersin. Alerjen sorusunda her yerde tek kural var: tahmin yok.

at the counterYayın tarihi Kaynaklar 22/10/26 tarihinde kontrol edildi.
Pizza dükkânında siyah şapkalı çalışan, tezgâhın arkasından müşteriyle konuşuyor. Önde sırtı dönük, sırt çantalı müşteri; aralarında uzatılan beyaz pizza kutusu.
Fotoğraf: Mike Jones / Pexels

Bu cümleler İngiltere’de tezgâhta her gün duyulanlar. Akıcı İngilizce konuşan biri de yeni bir dükkânda ilk hafta bunlara takılabilir. Döner tezgâhında “Eat in or take away?” diye sorulan soru café’de çoğu zaman “Is that to have in or take away?” olur. İngiliz müşteri “hayır”ı da genelde dolaylı söyler. Her maddenin başında kimin söylediği yazıyor: müşteri ya da sen.

Aynı soru, iki cevap

Ahşap masada beyaz tabak ve peçete, bir el masaya çatal bırakıyor.

  • Müşteri: “Can I have it without onions?” Tezgâhta: “No onions, no problem.” Masada: “Of course, I’ll let the kitchen know.”
  • Müşteri: “Can I have another fork?” Tezgâhta: “Here you go.” Masada: “Of course, I’ll bring one over.”
  • Müşteri: “How long will it be?” Tezgâhta: “Two minutes, boss.” Masada: “It’ll be about ten minutes.”
  • Müşteri: “This isn’t what I ordered.” Tezgâhta: “Sorry, mate, I’ll sort it now.” Masada: “I’m so sorry. I’ll sort that out for you straight away.”

“Mate” ve “boss” tezgâhta sık duyulur, masada müşteriye söylenmez. Emin değilsen hitapsız söyle: “Sorry, I’ll sort it now.” Sort it, hallederim demek.

Alerjen sorusunda tahmin yok

Mutfakta siyah eldivenli çalışan kesme tahtasında hamur kesiyor, yanında kapaklı malzeme kapları.

FSA’nın (Food Standards Agency) paketsiz satılan yemek için rehberi açık: personel tahmin etmez. Emin değilse kontrol eder ya da kime soracağını bilir. “I think it’s fine.” ya da “Should be okay.” bu yüzden söylemezsin.

  • Müşteri: “Does this have nuts in it?” Ceviz, fındık, badem gibi sert kabuklu yemişleri soruyor. Yer fıstığı (peanuts) yasadaki 14 alerjen listesinde ayrı bir kalem. Müşteri “nuts” dediyse yer fıstığını da sor.
  • Müşteri: “Is there sesame in the bread?” Ekmekte ya da pidede susam var mı?
  • Müşteri: “I’m allergic to milk.” Tereyağı, peynir ve yoğurt da süt sayılır.
  • Müşteri: “Is it gluten-free?” FSA’ya göre “gluten-free” demek garanti vermek. “Yes” dersen bu garantiyi verirsin. Nasıl cevap vereceğin aşağıda, fritöz satırında.
  • Müşteri: “Is it cooked in the same oil?” Aynı yağda mı kızarıyor?
  • Sen: “Any allergies?” Siparişi alırken sorarsın. Restoranda masaya: “Does anyone have any allergies?” FSA her müşteriye alerjisi olup olmadığını sormayı öneriyor, telefon ve online siparişte siparişten önce.
  • Sen: “Let me check with the kitchen.” Emin değilsen. Bilgi alerjen tablosunda, malzeme etiketinde ya da ustada.
  • Sen: “Here’s our allergen information.” Yazılı alerjen bilgisini gösterirken.
  • Sen: “I’ll let the kitchen know about your allergy.” Alerjiyi fişe yazıp mutfağa geçirirsin. FSA, yemeği hazırlayanın bunu aldığını ve anladığını teyit etmesini öneriyor.
  • Sen: “We use sesame in the kitchen, so I can’t promise there’s no trace.” Bulaşma riski varsa müşteriye söylenir.
  • Sen: “The chips go in the same fryer as the breaded chicken, so I can’t say they’re gluten-free.” Aynı yağ da bulaşma yolu. Bulaşmayı önleyemiyorsan “gluten-free” demezsin.
  • Sen: “Sorry, we can’t make this one nut-free.” Bulaşmayı önleyemiyorsan yemeği alerjensiz hazırlayamayacağını müşteriye açıkça söylersin.
  • Sen: “This is the one for the nut allergy.” Yemeği verirken, isteğe uyulduğunu ağızdan da söylersin.

Ekmekte ve pidede alerjen bilgisinin nereden geldiğini pide yazısında anlattık.

Bu bölümdeki FSA rehberleri İngiltere (England), Galler ve Kuzey İrlanda için. İskoçya’da rehberi Food Standards Scotland yayımlıyor.

Kısa cümlenin asıl anlamı

Café tezgâhında şapkalı çalışan gülümseyerek müşteriyle konuşuyor, müşteri sırtı dönük.

  • Müşteri de sen de: “You alright?” Selam demek, halini sormuyor. Cevabı: “Yeah, good thanks.”
  • Müşteri: “I’m alright, thanks.” ya da “I’m good, thanks.” “Anything else?” sorusuna cevapsa anlamı “No, thanks.”
  • Müşteri: “Sorry?” Duyamadı, tekrar et diyor. Sen de duymadıysan: “Sorry, could you say that again?”
  • Müşteri: “Cheers.” ya da “Ta.” Teşekkürler. Çıkarken söylenen “Cheers” hoşça kal da demek.
  • Müşteri: “Sorry, this is a bit cold.” Kibar söylenmiş bir şikâyet. Ciddiye alırsın.

“Do you mind if I sit here?” sorusuna “No” demenin neden “buyurun” olduğu gibi gündelik cümleler Seviye 2’de. Bill, starter, chips gibi tek kelimelik terimler sözlükte duruyor.

Her tezgâhta ortak cümleler

Ahşap tezgâhta temassız ödeme için kart makinesini tutan el.

  • Sen: “Hiya, what can I get you?” ya da “Who’s next?” Hiya, selam demek.
  • Sen: “Eat in or take away?”
  • Sen: “Anything else?” Müşteri bitirdiyse “That’s all, thanks.” ya da “That’s it.” der.
  • Sen: “Card or cash?” Kartla ödüyorsa: “Tap whenever you’re ready.” Tap, kartı makineye dokundurmak.
  • Sen: “Bear with me.” Bir saniye bekler misin.

Döner ve kebap tezgâhında

Beyaz şapkalı usta, dikey şişteki dönerin başında çalışıyor.

  • Müşteri: “Large mixed, please.” Karışık döner, büyük boy.
  • Müşteri: “Just a bit of chilli.” Chilli burada acı sos.
  • Müşteri: “No salt on the chips, please.”
  • Sen: “Salad and sauce?” ya da “Everything on it?”
  • Sen: “Salt and vinegar on your chips?” İngiltere’de chips üstüne tuz ve sirke serpilir, ister mi diye sorarsın.
  • Sen: “Ten minutes on the mixed grill, is that okay?” Bekleme uzunsa önceden söylersin.

Pizza tezgâhında ve telefonda

Siyah şapkalı pizzacı, küreğiyle pizzayı taş fırına sürüyor.

  • Müşteri: “Can you take the mushrooms off?”
  • Müşteri: “Can I swap the pepperoni for chicken?”
  • Müşteri: “Can I do half-and-half?” Yarısı bir pizza, yarısı başka.
  • Sen: “Thin or thick base?” ya da “Thin or deep pan?”
  • Sen: “Collection or delivery?” Collection, gelip kendisi alması. Delivery ise: “What’s the postcode?” ve “Can I take a name and number?”
  • Sen: “Chicken’s £1.50 extra, is that okay?” Ek ücreti önceden söylersin. Rakam örnek, kendi menündeki tutarı söylersin.
  • Sen: “Sorry, we’re running about 15 minutes late.” Gecikmeyi müşteri aramadan söylersin.

Café’de, kahve tezgâhında

Gözlüklü barista fincana süt döküyor.

  • Müşteri: “Large latte, extra shot, please.” Bir shot espresso fazla.
  • Müşteri: “Just a splash of milk.” Çok az süt.
  • Müşteri: “Can I have a tea, please?” “A cuppa” da çay demek, kuzeyde “a brew” da denir.
  • Sen: “Is that to have in or take away?”
  • Sen: “What milk would you like?” Elindekileri sayarsın: “We’ve got oat, soya and almond.”
  • Sen: “Sorry, we’ve run out of oat. Is soya okay?” Bittiyse yerine ne verebileceğini söylersin.
  • Sen: “Do you want that warmed up?” Croissant ya da kek için.

Bitkisel sütlerdeki alerjenleri bitkisel süt yazısında anlattık.

Restoranda masada

Garson, sehpadaki meze tepsisinden masaya küçük tabaklar dağıtıyor.

  • Müşteri: “Table for two, please.” ya da “We’ve got a booking under Smith.” Under Smith, Smith adına.
  • Müşteri: “Could we have some tap water, please?” Şişe su değil, musluk suyu istiyor.
  • Müşteri: “Can we split the bill?” Hesabı kişi başı bölmek.
  • Müşteri: “Is service included?” Cevap dükkânına göre: “Yes, there’s a service charge on the bill.” ya da “No, service isn’t included.”
  • Sen: “Have you booked?” ya da “Just the two of you?”
  • Sen: “Can I get you any drinks to start?” Masaya oturunca ilk soru içecek.
  • Sen: “Is everything alright with your food?” Yemek geldikten sonra masaya uğrayınca.
  • Sen: “I’m so sorry about that. I’ll get you a fresh one.” Yemekte sorun varsa.

Tezgâhta kısaca

  • Her müşteriye: “Any allergies?”
  • Emin değilsen: “Let me check with the kitchen.”
  • Bulaşma riski varsa: “I can’t promise there’s no trace.”
  • Tezgâhta kısa cevap, masada “I’ll…” diye ne yapacağını söylersin
  • Yemek ya da içecek teklifine “I’m alright, thanks” cevabı “No, thanks” demek

Yeni başlayan biri varsa bu sayfayı ona gönder.

Bunu bilmesi gereken kim?

WhatsApp'tan gönder

Kaynaklar

Kaynaklar 22/10/26 tarihinde kontrol edildi.

  1. GOV.UK/FSA, "Allergen information for non-prepacked foods: best practice", 24/02/25. gov.uk
  2. GOV.UK/FSA, "Allergen guidance for food businesses", güncelleme 17/07/26. gov.uk
  3. legislation.gov.uk, "Regulation (EU) No 1169/2011 (retained), Annex II". legislation.gov.uk
  4. Cambridge Dictionary, "all right". dictionary.cambridge.org

Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki, mali ya da profesyonel danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumun için resmi rehbere ya da bir uzmana danış.

Sıradaki konuyu sen belirle.

Merak ettiğin ya da çözüm aradığın bir konu varsa yaz, araştıralım.

In English You can write to us in English, whether it is a question or a correction to an article. We read every message and reply.