Bahşişten ne kesilebilir
Bahşiş yasası (Employment (Allocation of Tips) Act 2023) 1 Ekim 2024’te yürürlüğe girdi. O günden beri bahşiş ve servis ücreti çalışanlara kesintisiz geçer. Düşülebilen yalnız vergi ve gerekirse sigorta (National Insurance). Bahşişin toplamı da çalışanlar arasında adil bölüştürülmeli.
Sigorta her durumda kesilmez. HMRC’ye (UK vergi idaresi) göre müşteri bahşişi dükkân karışmadan doğrudan çalışana veriyorsa sigorta alınmaz. Bahşiş ortak bir havuzda toplanıyor, dükkândan bağımsız bir kişi (troncmaster) dağıtıyor ve dükkân bölüşüme karışmıyorsa da alınmaz.
Kart komisyonunu kim öder
Kartla bırakılan bahşişten kart komisyonu düşülmez, komisyonu dükkân öder. Yasaya göre çalışanlara dağıtılacak tutar, müşterinin ödediği tutardır. Dükkân ya da başka biri bu tutardan sonradan bir şey kesse bile dağıtılacak tutar azalmaz (Employment Rights Act 1996, bölüm 27C(6)).
Bu maddede kart ücreti adıyla geçmiyor. Hukuk firmaları CMS ve Lewis Silkin maddeyi şöyle açıklıyor: kart ücreti bahşişten düşülemez, bu masrafı işveren taşır.
Nakit ve uygulamayla gelen bahşiş
Nakit bahşişte belirleyici olan, parayı kimin topladığı. Dükkân nakdi toplayıp dağıtıyorsa ya da bölüşüme karışıyorsa kural onu da kapsar. Garson ya da barista bahşişi kendisi alıp tutuyorsa kapsamaz.
Acas’a (çalışana ve işverene ücretsiz danışmanlık veren resmi kurum) göre müşterinin telefondaki bir bahşiş uygulamasıyla bıraktığı bahşiş doğrudan çalışana gidiyorsa, o da kuralın dışında.
Yazılı kural, ödeme ve kayıt
Bahşiş düzenli geliyorsa yazılı bir bahşiş kuralı şart. Kuralda bahşişin nasıl alındığı, nasıl bölündüğü ve adil olması için ne yapıldığı yazar. Kural düz bir dille yazılır ve her çalışan ona aynı şekilde ulaşabilir.
Bahşiş en geç, alındığı ayın ertesi ayının sonunda ödenir. Resmi rehberdeki örnek: 23 Haziran’da bırakılan bahşiş en geç 31 Temmuz’da dağıtılmış olmalı.
Kayıt, bahşişin ödendiği tarihten başlayarak 3 yıl saklanır. Çalışan 3 ayda bir kez yazılı isteyerek bahşişin toplamını ve kendi payını görebilir. Başka çalışanların aldığı tutarları göremez.
2026 sonuna kadar gelecek değişiklik
2025’te çıkan yeni iş yasası (Employment Rights Act 2025) yazılı bahşiş kuralına bir adım ekliyor. Kural hazırlanırken ya da yenilenirken çalışanlara ya da temsilcilerine danışılacak, kural en az 3 yılda bir gözden geçirilecek. Acas kesin gün vermiyor, değişikliğin 2026 sonuna kadar yürürlüğe gireceğini yazıyor.
Kural nerede geçerli
Yasa İngiltere (England), Galler ve İskoçya’da geçerli. Kuzey İrlanda’da geçerli değil.
Tezgâhta kısaca
- Kartla gelen bahşiş: tamamı çalışanlara, kart komisyonunu dükkân öder
- Kesilebilen: vergi, gerekirse sigorta
- Ödeme: en geç, bahşişin alındığı ayın ertesi ayının sonunda
- Bahşiş düzenli geliyorsa: yazılı kural
- Kayıt: 3 yıl
Kartla ödemeye ek ücret alınıp alınamayacağını kart yazısında anlattık.
Bu yazının Instagram paylaşımı
Aynı konunun 6 sayfalık özeti. Kaydırarak oku.
Paylaşımı Instagram'da açBunu bilmesi gereken kim?
Kaynaklar
- GOV.UK, "Code of Practice on Fair and Transparent Distribution of Tips", yürürlük 01/10/24. gov.uk
- legislation.gov.uk, "Employment Rights Act 1996, section 27C". legislation.gov.uk
- legislation.gov.uk, "Employment Rights Act 1996, section 27D". legislation.gov.uk
- legislation.gov.uk, "Employment (Allocation of Tips) Act 2023, section 13". legislation.gov.uk
- Acas, "Tips and service charges", son güncelleme 02/09/26. acas.org.uk
- Acas, "Employment Rights Act 2025", son güncelleme 01/10/26. acas.org.uk
- HMRC, "E24: tips, gratuities, service charges and troncs", son güncelleme 18/07/25. gov.uk
- CMS, "Tip top: new legislation on tipping", 27/06/23. cms.law
- Lewis Silkin, "Government backs new law on tips", 09/05/23. lewissilkin.com
Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki, mali ya da profesyonel danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumun için resmi rehbere ya da bir uzmana danış.

